Шинэ жилийн үүсэл болон сонирхолтой баримтууд

      Хуанлийн жилийн тоо нэгээр нэмэгдэж, шинэ жил эхлэх цагийг өөр өөрийн соёлтой олон орнууд ямар нэгэн байдлаар тэмдэглэсээр иржээ. Хамгийн өргөн хэрэглэгддэг хуанлийн систем болох Григорийн хуанлид шинэ жил 1-р сарын 1-ний өдөр тохиодог. 1582 оны сүүлээр Пап лам XIII Григорий Ромд энэхүү хуанлийг хэрэгжүүлжээ. МЭӨ 153 оноос хойш анхны Жулиан болон Ромын хуанлид ч мөн өдрийг жилийн эхний өдөр гэж тэмдэглэв. 

Шинэ жилийн баяр хэрхэн эхэлсэн бэ?
Шинэ жилийн баярыг тэмдэглэсэн тухай анхны мэдэгдэж байгаа тэмдэглэл нь МЭӨ 2000 онд Месопотамид эхэлсэн гэж үздэг. Энэ нь 3-р сарын сүүлч буюу хаврын улиралд болсон юм. Вавилончууд арвай гэсэн утгатай Шумер хэлнээс авсан “Акиту” хэмээх шашны баярыг зохион байгуулдаг байв. Энэхүү баяраар тэд янз бүрийн зан үйлийг хийх бөгөөд 11 хоног үргэлжилдэг байв.

Атику шинэ жилийг тэмдэглэхээс гадна Вавилоны тэнгэрийн бурхан Мардук далайн муу ёрын бурхан Тиаматыг ялсан үеийг тэмдэглэжээ. Үүний зэрэгцээ Персүүд, Египетчүүд, Финикчүүдийн шинэ жил намрын тэгшитгэлээс эхэлдэг. Грекчүүд өвлийн туйлын үеэр шинэ жилийг тэмдэглэдэг байв. Атику шинэ жилийг тэмдэглэхээс гадна Вавилоны тэнгэрийн бурхан Мардук далайн муу ёрын бурхан Тиаматыг ялсан үеийг тэмдэглэж байжээ. Үүний зэрэгцээ Персүүд, Египетчүүд, Финикчүүдийн шинэ жил намрын тэгшитгэлээс эхэлдэг гэж үзсэн бол Грекчүүд өвлийн туйлын үеэр шинэ жилийг тэмдэглэдэг байв. Эртний Ромын хуанлид 10 сар буюу 304 хоног л байсан бөгөөд 3-р сарын 1-ний өдрийг шинэ жил хэмээн тэмдэглэдэг байв.

Шинэ жилийн баярыг нэгдүгээр сарын 1-нээс өөр өдөр тэмдэглэдэг улс орнууд:

Хятадын шинэ жил 1-р сар эсвэл 2-р сарын эхээр  эхэлдэг
Еврейн шинэ жилийг (сарны хуанли дээр үндэслэсэн) Рош Хашана гэж нэрлэдэг бөгөөд ихэвчлэн 9-р сард болдог.
Исламын шашны шинэ жил буюу Мухаррамын эхний өдөр нь ихэвчлэн 7, 8-р сард тэмдэглэдэг бөгөөд хавирган сартай өдрийг шинэ жилийн өдөрт тооцдог байна.

1947 оноос эхлэн 1 сарын 1 амралтын өдөр болжээ.

Гэрт гацуур мод чимэглэх нь 150 жилийн өмнөөс үүсчээ.

1895 онд АНУ-д гацуур модны чимэглэл болох цахилгаан гэрэл асжээ.

20-р зууны 50-иад оны үед цасан охин өвлийн өвгөний ач охин болж мэндэлжээ.

Англид 1516 онд буюу Генриха VIII-ийн үед алтан гацуурыг барьсан байна.

Ангилал